Tag Archives: frazeologia

Szalej jest do jedzenia czy do picia?

Powiedział premier Donald Tusk, z politowaniem się wypowiadając o „pożal się Boże politykach”, którzy pojechali na Krym obserwować demokratyczne (?) referendum, że się szaleju opili.

I już — abstrahując od polityki — trzeba by się zastanowić, co to ten szalej i czy się go je, czy pije.

Słowniki frazeologiczne podają, że można się szaleju objeść, zatem premier popełnił  błąd frazeologiczny.

Według Nowej księgi przysłów polskich, żeby głupio się zachowywać, można być po objedzeniu się następującymi roślinami / substancjami:

  • blekot
  • kąkol
  • szalej
  • dur
  • matonóg
  • dendera

Opić zaś się można było masłokiem.

Według Wikipedii inne nazwy szaleju (jadowitego) to: „blekot, bzducha wodna, cykuta, cykuta jadowita, pietruszyca wodna, szaleniec, szaleń, wsza wodna”.

3 komentarze

Filed under frazeologia, poprawność językowa

Draguła i Darski (Nergal) z bluźnierstwem w tle

W czambuł i na pohybel to elementy związków frazeologicznych, które brzmią tak atrakcyjnie, że dwaj wypowiadający się ostatnio w mediach specjaliści od bluźnierstw w sferze publicznej, analityk i praktyk (ks. Andrzej Draguła i Adam Darski, pseud. artyst. „Nergal”), użyli ich w innowacyjny sposób.

1.

– Sądy wcale nie są takie skłonne do karania. Próbują znaleźć właściwą miarę między wolnością religijną a artystyczną. To nie jest tak, że one w czambuł idą za człowiekiem, który napisał donos, i na pierwszej rozprawie skazują biednego artystę na ciężkie roboty.

Źródło: Bóg w Ameryce 28.08.2013

czambuł - Draguła - 0002

Słowniki poprawnościowe zezwalają jedynie na potępić w czambuł ‘potępić wszystkich, wszystko bez wyjątku’, do czego A. Draguła choćby jako uczony skłonny nie jest. Młodzież nieraz zapytuje prowokacyjnie, czy ktoś chce dostać w czambuł, ale to jednak inny kontekst. Blisko tutaj do w ciemno.

2.

To dla mnie jakiś surrealizm, kolejna bzdura i mam nadzieję, że chwilowa fanaberia rządzących. Pornografię lubię i jej potrzebuję. Przyznawanie się do tego publicznie może zrobić ze mnie w oczach niektórych dewianta, ja jednak na pohybel sądzę, że jestem stosunkowo zdrowym człowiekiem. Tak jak zdrowy jest seks i zdrowa jest pornografia. Dewiacją jest ograniczenie. – powiedział Nergal.

Źródło Nergal: Pornografię lubię i jej potrzebuję, 2013-08-30

Na pohybel! to sarmackie (od Kozaków pożyczone?) zawołanie, by kogoś uśmiercić. Współcześnie znaczy też (SPP PWN): ‘na zatracenie, na zgubę, na nieszczęście’, co nadaje wypowiedzi A. Darskiego nieco przewrotnego sensu. Bo zdaje się, że zamiast na pohybel miało być na przykład na przekór.

2 komentarze

Filed under frazeologia, język polski