Category Archives: Uncategorized

Ksiądz Kopczyński o nowych słowach

W pozgonnym dziele ks. Onufrego Kopczyńskiego taka jest słuszna myśl o nowych słowach. Tak ogólna, że ponadczasowa:

Byle stósownie. Czego sobie i polszczyźnie życzę.
Za to okazuje się, że przecinki stawiano wonczas tak samo jak dziś, tyle że wtedy były to użycia obecne w Grammatyce, a dziś są za błędne uważane.
Jak używano litery á ledwie dwieście lat temu? Rychło się w tym połapią ci, którzy odmianą terytorialną archaiczną języka słowiańskiego jakąś władają i wiedzą, jak gádać.

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

Korczak

151px-janusz_korczak

Dlaczego Korczak nazwał się Korczak i skąd wziął się Janusz?

W 1898 Korczak wziął udział w konkursie na sztukę teatralną, ogłoszonym przez Ignacego Jana Paderewskiego na łamach czasopisma „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”, który rozstrzygnięto w marcu 1899 r[27]. Na konkurs Korczak wysłał dwa utwory, w tym wyróżniony czteroaktowy dramat Którędy? (sztuka nie zachowała się). Zgodnie z regulaminem konkursu, użył pseudonimu i podpisał się: „Janasz Korczak”. Ten pseudonim literacki zaczerpnął z powieści Kraszewskiego Historia o Janaszu Korczaku i o pięknej miecznikównie. Od 1900, publikując w „Wędrowcu” cykl felietonów pod tytułem Dzieci i wychowanie, zaczął używać powszechnie znanego pseudonimu „Janusz Korczak”. (Wikipedia, Janusz Korczak)

Dzisiejsze pytanie wiąże się z historią Gustawa Morcinka. To pierwotne zranienie w aspiracjach, by być przyjętym do idealizowanej wspólnoty polskiej kultury, języka, braterstwa. Tymczasem pierwszym doznaniem jest niezrozumienie, ślad, piętno i poczucie obcości. Na zawsze i mimo wszystko.

ScreenHunter_2344 Jan. 10 15.28

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

Morcinek

187px-gustaw_morcinek_-_film_nr_27_-_1947-11-15

Wszystko jest zawikłane. Sprawy śląskie i śląskoznawcze także. Na przykład: Kto bez zaglądania do Wikipedii pamięta, jak miał na imię Gustaw Morcinek?

A czy cokolwiek z dzieł tego twórcy jest nakazywane do czytania dziatwie szkolnej w RP? Bo jeśli o Łysku się nie czyta (przynajmniej w Krakowie, nie wiem, jak w księstwie cieszyńskim, raciborskim i opolskim), to mimo wszelkich meandrów biograficznych chyba zrywa się jakiś element zbiorowej świadomości.

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

O zeszytach — zachęta do wspomnień szkolnych

Zakładam, że Przemiłe Osoby Czytające moje słowa chodziły kiedyś do szkoły. A że Polska długa i szeroka, a choć szkoły zunifikowane, to już nie całość słownictwa w nich używanego. Ot na przykład, z jakich zeszytów kartki są na poniższym obrazku?

zeszyt w

Dlatego ośmielam się pytać o to, jak się nazywają zeszyty i tym podobne.
Zapraszam do wypełnienia formularza. Wyniki za tydzień.

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

Z lanserami (?!). Cała Polska słucha Marka Belki.

No cóż. Nasz blog jest bezpartyjny. Oto wszyscy zainteresowani polityką słuchają podsłuchanych rozmów Bartłomieja Sienkiewicza i Marka Belki.

Czytamy tam:

MB: Mówiąc po prostu  jeśli w drugim półroczu gospodarka się zdecydowanie nie przyspieszy to będzie problem. To będzie być może konieczne tego rodzaju niestandardowe działanie. A wtedy trzeba serdecznie ze wszystkimi, jakby to powiedzieć, możliwymi tymi różnymi lanserami podziękować hrabiemu von Rostowskiemu i powołać technicznego niepolitycznego ministra finansów, który znajdzie w banku centralnym pełne wsparcie. Także …

Chodzi o formę „lanserami”. To nic nie znaczy.

Lanser bowiem to osoba obnosząca się z jakimiś modnymi i drogimi przedmiotami, żądna sławy, „lansująca się”, budząca zazwyczaj zazdrość maskowaną pogardą. Zostawmy jednak amatorską psychologię.

Istotne jest to, że człowiek wykształcony słyszy wyraźnie „lansadami”.

Lansady zaś, którego to słowa Marek Belka użył prawidłowo, to uprzejme, posuwiste kroki, wyrażające szacunek.

Stało się zgodnie z życzeniem mówiącego.

Rozmowę ludzi wykształconych publikuje jeden z czołowych tygodników opinii, jak się to mówi. Dlaczego oni nie rozumieją słów z dawna obecnych w języku polskim?

 

Dodaj komentarz

Filed under grzeczność językowa, Uncategorized

Petro Poroszenko

Petro Poroszenko, Petra Poroszenki, Petrowi Poroszence, (widzę) Petra Poroszenkę, z Petrem Poroszenką, o Petrze Poroszence.

Tendencja do nieodmieniwnia imienia i nazwiska jest dość silna.
A ponadto wolno jakoby nie odmieniać nazwiska, jeśli odmienia się imię lub nazwę stanowiska.
Czyli: wybrano Petra Poroszenkę lub Petra Poroszenko.

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

Wszyscy znają się na języku polskim (i na cukierze)

W bardzo ważnej książce do lingwistyki o zasięgu światowym jako przejaw overgeneralisation podano następujący przykład:

Polish: the masculine singular ending to indicate possession, -a, is

used with other nouns,

e.g. cukiera instead of cukieru ‘of the sugar’.

Bardzo interesujące.

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized